پرش پلک یا تیک عصبی چشم چیست ؟

تیک عصبی چشم، حرکات غیر ارادی و مکرر عضلات اطراف چشم است که معمولا به صورت پلک زدن یا جمع شدن عضلات دیده می ‌شود. این تیک‌ ها ممکن است ناشی از استرس، خستگی، یا تحریکات محیطی باشند و معمولا بی‌ضرر هستند. تیک عصبی چشم یا همان پلک زدن غیر ارادی چشم در یک سمت یا هر دو چشم زمانی رخ می ‌دهد که ماهیچه‌ های پلک به طرز غیر ارادی و به طور تکرار شونده حرکت می ‌کنند. این عامل باعث ناراحتی و ضعف در انجام کارها می‌ شود. اگر تیک عصبی تکرار شونده شدید باشد، باعث کاهش بینایی فرد می‌ شود. تیک عصبی چشم به علت انقباض ماهیچه‌ های پلک به طور غیر ارادی رخ می‌ دهد که معمولا بعد از چند دقیقه بهبود پیدا می ‌کند اما ناگفته نماند که زمان بهبود هم دست خود شخص نمی‌ باشد. اگر این عارضه در پلک با علائم دیگری در صورت همراه باشد، ممکن است از علائم ابتلا به بیماری تیک عصبی چشمی باشد.(اشنایی با بهترین جراح لیزیک چشم)

انواع تیک عصبی چشم

تیک عصبی چشم انواع مختلفی دارد که هر کدام در اثر عواملی به وجود می آیند، عوامل زیادی در پرش غیر ارادی پلک تأثیرگذار هستند که یکی از شایع‌ترین علل آن، بلفارواسپاسم خوش‌خیم و اسپاسم نیمه‌ صورت است. این بیماری نوعی مشکل عصبی به شمار می‌ رود که باعث انقباضات ماهیچه‌ای در عضلات صورت و اطراف چشم می ‌شود. به سبب شروع این بیماری، پلک دچار پرش ناگهانی و کوتاه می ‌شود، اما در صورتی که به موقع این بیماری شناسایی و درمان نشود، تشدید بلفارواسپاسم باعث بسته شدن پلک‌ها به مدت طولانی حتی چندین ساعت می‌ شود.

لازم به ذکر است که هنوز علت ابتلا به بلفارواسپاسم به طور دقیق مشخص نیست ولی برخی تحقیقات پزشکی نشان می‌ دهند که عواملی مانند سبک زندگی و ژنتیک در ابتلا به این بیماری تأثیر گذار است. این بیماری زمانی به وجود می‌ آید که اختلال در بخشی از مغز که مسئول تنظیم حرکات در بدن است، به نام گانگلیون پایه مغز رخ دهد.

علائم تیک عصبی چشم

تیک عصبی چشمی علائم متعددی دارد که این علائم در هر فرد به حدی خود را نمایش می دهند از این رو در همه علائم یکسان نیست. از مهمترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پرش پلک در هر دو چشم رخ می‌ دهد.
• مدت زمان تیک عصبی حدود یک ساعت باشد.
• در زمان نور زیاد، چشم‌ها دچار تحریک و اختلال شوند.
• این انقباضات در عضلات دیگر صورت هم احساس شود.
• افراد مبتلا به این بیماری معمولا در حال چشمک زدن هستند.
• بلفاریت
• خراش قرنیه
• خشکی چشم
• ویووییت
• تیک عصبی یا پرش پلک در یک سمت صورت است.
• بعد از پرش پلک دچار ضعف عضلات می‌ شوید.
• این انقباضات ماهیچه‌ای به مرور تشدید می‌ شوند.
• به وجود آمدن صداهایی در گوش در سمتی که دچار اسپاسم شده است.
• اسپاسم نیمه صورت ممکن است تا چند ماه ادامه‌دار باشد.

دکتر عبدالحسین غفوریان فوق تخصص انواع جراحی های چشم

عوامل به وجود آمدن تیک عصبی چشم

برخی از عواملی که باعث می‌شوند تیک عصبی برای چشم ها به وجود بیاید  عبارتند از:

1. کافئین بالا
2. فشار بالا
3. ضربه به مغز
4. خشم و استرس
5. مشروبات الکلی
6. تابش نور زیاد
7. خستگی و کمبود خواب
8. تحریک چشم و پلک
9. مصرف مواد مخدر و سیگار
10. آلودگی محیطی و آب و هوا
11. عوارض مصرف برخی از داروها ممکن است باعث ایجاد پرش پلک یا اسپاسم پلک شود.

تیک عصبی چشم ممکن است نشانه‌ هایی از ابتلا به یکی از بیماری‌ های زیر باشد:

1. فلج بلز
2. دیستونی
3. دیستونی گردن رحم
4. مالتیپل اسکلروزیس
5. دیستونی اورومدیبولار
6. دیستونی صورت
7. ابتلا به پارکینسون
8. سندرم تورت یا اختلال تیک

راه های جلوگیری از بروز تیک عصبی چشم

برای پیشگیری از بروز تیک عصبی چشمی همواره راه های متعددی وجود دارد که اصولا پزشکان آنها را به برخی افراد پیشنهاد می دهند تا بتوانند از بروز این بیماری جلوگیری کنند. از این راه ها می توان موارد زیر را نام برد:

• پلک زدن پشت سر هم
• پلک زدن محکم
• استفاده از قطره چشم
• مرطوب نگه داشتن چشم

با مراقبت از چشم به خصوص هنگام عمل های جراحی می توانید از بروز این بیماری جلوگیری کنید و نگذارید که به عصب های چشم آسیب وارد شود.

این مطلب را هم بخوانید: فشار چشمی چیست ؟

روش های درمانی تیک عصبی چشم

برای درمان تیک عصبی چشم روش های فراوانی را پزشکان پیشنهاد می دهند، از بهترین روش های درمان ابن عارضه می‌توان موارد زیر را معرفی کرد:

درمان تیک عصبی چشم با دستگاه rTMS

استفاده از این دستگاه بسیار فوق العاده است، بسیاری از بیماری ‌های مرتبط با مغز، به دلیل کاهش یا عدم فعالیت صحیح و تحرکات مغز ایجاد می‌ شود که این دستگاه با استفاده از میدان مغناطیسی به افزایش تحرکات صحیح مغز می ‌پردازد. این پالس‌ ها بدون درد و تهاجم از سر عبور می‌ کنند، اما ناگفته نماند که روش درمانی بسیار حساسی است که باید حتما توسط متخصص مغز و اعصاب خوب و با تجربه انجام شود.

درمان تیک عصبی چشم با بوتاکس

در این موارد با استفاده از تزریق بوتاکس و سم بوتولینوم می‌توان این پرش‌ها را به طور موقت، متوقف کرد.

درمان تیک عصبی چشم با جراحی

یکی دیگر از روش‌ های درمان تیک عصبی برای درمان بلفارواسپاسم، جراحی است. با استفاده از این روش می‌توان برخی از عضلات درگیر در این عارضه را از بین برد که به این روش را جراحی میکتمی گویند.

روش های کمکی درمانی

برای درمان و کاهش تیک‌های عصبی در چشم ابتدا باید عامل به وجود آمدن این بیماری پیدا شده و سپس بهترین درمان برای از بین رفتن یا کاهش این عارضه بر روی بیمار انجام شود.

از بین بردن استرس

استرس یکی از عوامل ایجاد کننده تیک عصبی چشم است. می‌توان با کاهش استرس از روش‌هایی مانند مشاوره، ورزش و یوگا و همچنین فکر مثبت و وقت‌گذرانی با خانواده و همچنین خارج شدن از محیط استرس‌زا این اسپاسم عصبی را کاهش داد.

تنظیم خواب

خواب کافی در طول شبانه روز می ‌تواند این اختلال را از بین ببرد.

قطع مصرف کافئین

مصرف زیاد کافئین باعث تیک عصبی چشم می ‌شود. با کاهش مصرف یا قطع مصرف قهوه و فراورده‌ های آن می ‌شود این اختلال را متوقف کرد.

ترک الکل و مواد مخدر

سیگار، مواد مخدر و همچنین الکل اگر عامل پرش پلک باشند. با قطع مصرف آنها، تیک عصبی چشم کاهش یا درمان پیدا می‌ کند.

رفع خشکی چشم

با رفع خشکی چشم هم می‌ توان این عارضه را کاهش داد.

بهبود تغذیه

با تغییر رژیم غذایی و داشتن تغذیه مناسب و رفع کمبود برخی ویتامین‌ ها می توان پرش پلک را کاهش داد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

تیک عصبی چشم معمولاً خفیف و گذرا است و در بسیاری از افراد نیاز به درمان خاصی ندارد. با این حال، برخی علائم می‌تواند نشان‌دهنده نیاز فوری به مراجعه به پزشک باشد. اگر تیک چشم بیش از چند هفته ادامه پیدا کند یا شدت آن افزایش یابد، بهتر است به چشم‌پزشک یا متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. علائم همراهی مانند درد چشم، تورم پلک، قرمزی شدید، کاهش بینایی یا تاری دید نیز نشانه‌ای از مشکل جدی‌تر هستند که نیاز به ارزیابی سریع دارند. همچنین اگر تیک همراه با سایر حرکات غیرارادی بدن، ضعف عضلانی یا سردردهای شدید باشد، مراجعه به پزشک ضروری است. افرادی که تیک چشم آنها زندگی روزمره یا فعالیت‌های کاری و تحصیلی‌شان را مختل می‌کند نیز باید از نظر درمان‌های دارویی یا غیردارویی ارزیابی شوند. تشخیص زودهنگام و پیگیری مناسب باعث کنترل بهتر علائم و پیشگیری از مشکلات جدی‌تر می‌شود.

آیا تیک چشم نشانه بیماری جدی است؟

تیک چشم معمولاً ناشی از عوامل بی‌خطر مانند خستگی، استرس، کمبود خواب یا مصرف زیاد کافئین است و معمولاً موقتی است. با این حال، در موارد نادر، تیک چشم می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات عصبی جدی‌تری مانند اختلالات عصبی یا بیماری‌های نورولوژیکی مانند سندرم توره یا بیماری پارکینسون باشد. اگر تیک چشم به مدت طولانی ادامه یابد، با درد یا اسپاسم‌های غیرارادی دیگر همراه باشد یا تأثیری بر سایر قسمت‌های بدن بگذارد، بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید تا علت اصلی بررسی و درمان شود.

راهکارهای روزمره برای پیشگیری از پرش چشم بدون دارو

برای پیشگیری از پرش چشم بدون دارو، می‌توانید چند راهکار ساده را در زندگی روزمره خود اعمال کنید:

1. خواب کافی: کم‌خوابی یکی از عوامل اصلی پرش چشم است. تلاش کنید هر شب 7-8 ساعت خواب با کیفیت داشته باشید تا عضلات چشم به طور طبیعی استراحت کنند.

2. کاهش استرس: استرس و اضطراب می‌توانند باعث تشدید پرش چشم شوند. تمرینات تنفسی، یوگا یا مدیتیشن می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند.

3. مرطوب نگه داشتن چشم‌ها: استفاده از قطره‌های چشمی یا استراحت منظم از نگاه کردن به صفحه نمایش به کاهش خشکی چشم و جلوگیری از پرش کمک می‌کند.

4. اصلاح رژیم غذایی: مصرف مقدار کافی منیزیم، پتاسیم و ویتامین‌های B در غذا می‌تواند به جلوگیری از پرش چشم کمک کند.

5. کاهش مصرف کافئین و الکل: مصرف زیاد کافئین یا الکل می‌تواند بر سیستم عصبی تأثیر منفی بگذارد و پرش چشم را تشدید کند.

این روش‌ها به طور طبیعی به کاهش و پیشگیری از پرش چشم کمک می‌کنند.