فشار چشمی چیست ؟

افزایش مایع درون چشم با نام فشار چشم شناخته می شود، چشم‌ ها در حالت عادی پر از مایع زلالیه یا مایع داخل چشمی است که نقش مهمی در حفظ فرم و فشار چشم ایفا می‌ کنند. هنگامی که مسیر خروج این مایع دچار اختلال می شود فشار درونی چشم ها افزایش پیدا می کند، این فشار آسیب زیادی به بینایی وارد می کند و می تواند حتی منجر به بروز آب سیاه یا گلوکوم شود. فشار طبیعی چشم ها حدودا ۱۰ تا ۲۱ میلی‌متر جیوه است، این میزان فشار برای سلامت چشم ها ضروری می باشد و در صورت تغییر زیاد این شماره و به صورت ناگهانی مشکلات چشمی زیادی به وجود خواهد آمد در نتیجه باید در مدت زمان کوتاهی این عارضه را مورد درمان و بهبودی قرار داد.(تزریق اواستین)

دلایل ایجاد فشار چشم

بروز فشار چشم دلایل متعددی دارد که این دلایل برای همه یکسان نیست و هر فرد علت خاصی برای بیماری خود دارد، اما از مهمترین دلایل ایجاد این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیماری گلوکوم؛ در این بیماری مایع داخل چشم به خوبی تخلیه نمی شود در نتیجه فشار چشم به وجود می آید.
• عوامل ژنتیکی؛ برخی افراد به صورت ارثی دچار فشار چشم می شوند.
• سن؛ افزایش سن می تواند منجر به فشار چشم شود.
• نژاد؛ برخی نژاد ها بیشتر در معرض خطر بیماری فشار چشم هستند.
• دیابت؛ قند خون می تواند یکی از عوامل اصلی آسیب به چشم باشد.
• ضربه به چشم؛ ضربه به چشم به ساختار درون چشم آسیب وارد می کند و فشار چشم را به وجود می آورد.
• مصرف برخی دارو های خاص.
• تومور های چشمی
• بیماری آترواسکلروز
• تولید بیش از اندازه مایع چشم
• مسدود شدن زاویه تخلیه چشم
• تروما
• عوارض بعضی از دارو ها

دکتر عبدالحسین غفوریان فوق تخصص انواع جراحی های چشم

علائم فشار چشم

بیماری فشار چشم همواره با علائمی خود را به نمایش می گذارد که این علائم در برخی افراد بیشتر دیده می شوند و در برخی افراد خفیف تر هستند که این نشان دهنده شدت بیماری در افراد می باشد، از علائم این بیماری می توان موارد زیر را نام برد:

1. سردرد
2. تاری دید
3. حساسیت به نور
4. تورم چشم
5. قرمزی چشم
6. ناتوانی در تطابق چشم
7. تاری دید در تاریکی

در صورتی که حتی با یکی از این علائم مواجه شدید حتما به سراغ چشم پزشک بروید و مورد معاینه دقیق قرار بگیرید تا در صورت بروز فشار چشم حتما مورد درمان قرار بگیرید قبل از این که به بینایی شما آسیب وارد شود. لازم به ذکر است که اگر سابقه خانوادگی دارید حتما هر چند مدت یکبار مورد چکاب چشمی قرار بگیرید تا ترجیحا بتوانید از بروز بیماری هم تا حدودی جلوگیری کنید. این علائم در همه به یک شدت نیست مثلا افرادی که فشار چشمی را با درجه بالاتری دارند سردرد و تاری دید را بیشتر تجربه می کنند و از همه مهمتر اختلال بینایی در آنها بالاتر خواهد بود.

آیا فشار چشم سردرد و تاری دید دارد؟

بسیاری از افراد که دچار اختلالاتی اعم از سردرد و یا تاری دید هستند همواره پرسیده اند که آیا این دو عارضه می تواند به دلیل فشار چشم باشد، در پاسخ به این پرسش باید بگوییم که بله فشار چشم مشکلات زیادی برای افراد به وجود می آورد که مهمترین آنها سردرد و تاری دید است. به صورت کلی می‌توان گفت که سردرد های شدید یکی از شایع ‌ترین مشکلات فشار چشم است.

زمانی که چشم بیش از اندازه تحت فشار قرار بگیرد و بر یک نقطه متمرکز شود، عضلاتی که مسئول تمرکز و تنگ و گشاد شدن عدسی هستند، دچار کشش می ‌شوند. در نهایت، این اتفاق به چشم درد و سردرد منجر خواهد شد. زمانی که عنبیه زاویه را مسدود می ‌کند همواره باعث ایجاد درد شدید، قرمزی چشم، تهوع و دید مبهم می ‌شود. در صورت مشاهده این گونه سردرد ها یا تاری دید سعی کنید در اولین فرصت به سراغ پزشک متخصص چشم بروید و پس از معاینه بهترین راه درمان برای شما در نظر گرفته شود.

نحوه تشخیص فشار چشم

برای تشخیص فشار چشم بهترین کار مراجعه به پزشک متخصص چشم است زیرا پزشک در کنار معاینه با دستگاه های درون‌ مطب از شما تست تونومتری هم می گیرد این است برای اندازه‌گیری فشار داخل چشم کاربرد دارد و مورد استفاده قرار می گیرد. در کنار این تست مهم و کاربردی اصولا پزشک معاینه گلوکوم، دید محیطی و عصب اپتیک بیمار هم انجام می دهد تا بداند که فرد فشار چشم دارد یا به بیماری دیگری دچار شده و علت مشکلات چشمی از آنها نشأت گرفته است. امروزه دستگاه های مدرن و پیشرفته ای وجود دارد که از آنها برای معاینه دقیق تمام بخش های چشم ها استفاده می کنند به همین دلیل با کمک آنها می توان به راحتی فشار چشم را اندازه گرفت.

این مطلب را هم بخوانید: تا چقدر فرصت داریم عمل اب مروارید انجام دهیم ؟

راه های درمان فشار چشم

برای درمان فشار چشم راه های فراوانی وجود دارد که براساس شرایط بیمار راه درمان هم انتخاب می شود. این راه های درمان عبارتند از:

• در مرحله اول پزشکان از درمان دارویی استفاده می کنند، این دارو ها شامل قطره های کاهش دهنده فشار چشم و دارو های خوراکی کاهنده فشار چشم می شوند.
• در کنار آن درمان خانگی هم در نظر گرفته می شود مثلا مصرف قند و چربی را باید کنترل کرد و کاهش داد، مواد غذایی دارای اسید چرب امگا3 مانند ماهی بیشتر مصرف کنید و ترجیحا یوگا بروید.
• در این مرحله از لیزر درمانی استفاده می کنند که اصولا جواب دهی عالی داشته است.
• در آخر اگر مراحل بالا برای فرد پاسخگو نبود و مورد درمان قرار نگرفت یا جلوی پیشرفت بیماری گرفته نشد پزشک از جراحی استفاده می کند تا سلامتی را به چشم های بیماران هدیه بدهد.

ناگفته نماند که با مراجعه منظم و دوره ‌ای به چشم پزشک متخصص، داشتن سبک زندگی سالم، خوردن غذا های سالم و ورزش منظم، اجتناب از مصرف دخانیات و الکل، کنترل و درمان بیماری ‌های زمینه‌ای مانند دیابت و فشار خون بالا، رعایت توصیه‌ های پزشک مبنی بر مصرف دارو های کاهنده فشار چشم همه کمک می کنند تا شما هم به این بیماری دچار نشوید و هم در صورت ابتلا به سرعت مورد درمان قرار بگیرید.

سنجش فشار چشم چگونه انجام می‌شود؟

سنجش فشار چشم یا تونومتری یکی از مهم‌ترین آزمایش‌های چشمی است که به کمک آن فشار داخل کره چشم (Intraocular Pressure) اندازه‌گیری می‌شود. این تست برای تشخیص بیماری‌هایی مانند گلوکوم (آب سیاه) اهمیت زیادی دارد، زیرا افزایش فشار چشم می‌تواند به عصب بینایی آسیب زده و در نهایت منجر به کاهش بینایی شود. روش‌های مختلفی برای اندازه‌گیری فشار چشم وجود دارد. یکی از رایج‌ترین روش‌ها، تونومتری پاف هوا (Air-Puff) است. در این روش دستگاه با دمیدن یک پاف کوچک هوا روی سطح چشم، مقاومت قرنیه را می‌سنجد و بر اساس آن فشار چشم را محاسبه می‌کند. این روش سریع، بدون درد و بدون تماس مستقیم با چشم است. روش دقیق‌تر، تونومتری گلدمن (Goldmann Applanation Tonometry) است که معمولاً در مطب چشم‌پزشکان استفاده می‌شود. در این روش پس از بی‌حس کردن سطح چشم با قطره مخصوص، دستگاهی کوچک به آرامی با قرنیه تماس پیدا می‌کند و فشار داخل چشم را با دقت بیشتری می‌سنجد. روش‌های دیگر مانند تونومتر دستی (Tono-Pen) یا دستگاه‌های دیجیتال پرتابل نیز برای بیماران خاص یا کودکان کاربرد دارند. در نهایت، انتخاب روش سنجش فشار چشم بسته به شرایط بیمار و امکانات کلینیک انجام می‌شود. انجام این تست ساده اما حیاتی، می‌تواند از بسیاری مشکلات چشمی جدی پیشگیری کند.