علت ضعیف شدن چشم کودکان چیست؟

 ضعیف شدن چشم کودکان دلایل مختلفی دارد که میتواند ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی باشد. یکی از اصلی ترین عوامل ضعیف شدن چشم کودکان میتواند ارثی باشد، اگر پدر یا مادر یا هردو مشکلات دوربینی، نزدیک‌بینی یا آستیگماتیسم داشته باشند؛ احتمال اینکه کودک نیز دچار این مشکلات شود زیاد است.تماشای طولانی مدت تلویزیون یا کار با تبلت یا گوشی موبایل بدون استراحت میتواند فشار زیادی به چشم وارد کند، این موارد باعث خستگی چشم و گاهی ضعیف شدن تدریجی چشم کودکان میشود، بخصوص اگر فاصله دیدن زیاد نزدیک باشد.کمبود نور مناسب در زمان مطالعه یا بازی یا انجام دادن تکلیف باعث خستگی عضلات چشم میشود و در دراز مدت بر عملکرد بینایی تاثیر میگذارد.کمبود برخی از ویتامین ها مانند ویتامین A ویتامین C زینک و اسید های چرب امگا 3 میتواند در سلامت چشم ها اختلال ایجاد کند. ویتامین A برای بینایی شبانه و عملکرد کلی چشم مهم است). برخی از کودکان از ابتدا تولد دچار مشکلاتی هستند مانند تنبلی چشم(آمبلیوپی)، لوچی(استرابیسم)، یا آستیگماتیسم، اگر این بیماری ها درمان نشوند به ضعیف تر شدن بینایی منجر میشود

علائم ضعیف شدن چشم در کودکان

 از آنجا که کودکان نمی‌توانند مشکلات بینایی خود را به راحتی به زبان آوردند و توضیح بدهند، والدین و معلمان نقش مهمی در شناسایی این نشانه ها دارند. نشانه های ضعیف شدن چشم کودکان: اولین نشانه میتواند نزدیک کردن اشیا مانند خواندن کتاب، نوشتن، نقاشی کردن یا تماشای تلویزیون باشد که این رفتار نشان دهنده نزدیک بینی است.اگر کودک چشمان خود را به طور مداوم می‌مالد، بخصوص در هنگام تمرکز کردن یا خواندن، ممکن است خستگی یا تاری دید باشد که از ضعف بینایی است. برخی اوقات کودکان برای تمرکز بر روی چیزی سر خود را یک طرف کج میکنند یا به شکل غیرعادی صورت خود را می‌چرخانند، این حرکت ممکن است برای جبران تاری دید یا دوبینی باشد، که نشانه ای از وجود مشکل انکساری یا لوچی(انحراف چشم) است.  اگر کودک نتواند مطالب نوشته شده بر روی تخته را به خوبی ببیند یا مرتب از معلم بخواهد که توضیح دهد ممکن است دچار نزدیک بینی شده باشد.کودکانی که دچار ضعف بینایی هستند ممکن است علاقه ای به فعالیت هایی مثل کتاب‌خوانی، نقاشی، پازل یا کارهایی که نیاز به دقت بینایی دارند نشان ندهند، چون این فعالیت ها برایشان سخت و دشوار است. اگر کودکی هنگام تمرکز کردن یا تماشای اشیا دور یا نزدیک بیش از حد چشمک بزند یا یکی از چشم‌هایش را نیمه باز نگه دارد، ممکن است درحال تلاش برای واضح‌تر دیدن باشد. کودکانی که نمی‌توانند به خوبی ببینند، ممکن است هنگام انجام تکالیف یا فعالیت های کلاس بیقرار شوند و تمرکز خود را از دست بدهند یا حتی دچار افت تحصیلی شوند

دکتر عبدالحسین غفوریان فوق تخصص انواع جراحی های چشمی

جلوگیری از ضعیف شدن چشم کودکان

 چندین عامل مهم میتواند باعث جلوگیری از ضعیف شدن چشم کودکان شود. محدود کردن استفاده از وسایل دیجیتال ( امروزه که کودکان بسیار در معرض استفاده از تلویزیون یا گوشی و تبلت هستند به ویژه در فاصله نزدیک با چشم، که باعث خستگی عضلات چشم و افزایش احتمالی نزدیک‌بینی میشوند. والدین باید توجه داشته باشند که اگر کودک ۲۰ دقیقه با گوشی بازی میکند،۲۰ ثانیه به ی نقطه دور نگا کنم، زیرا که با این کار چشم استراحت می‌کند). افزایش فعالیت در فضای باز ( روزانه حداقل 1 تا 2 ساعت در معرض نور طبیعی خورشید قرار گیرند، زیرا نور طبیعی به رشد سالم چشم کمک میکند و احتمال ابتلا به نزدیک بینی را کاهش میدهد).تغذیه مناسب و دریافت ویتامین های ضروری (رژیم غذایی کودکان باید شامل میوه‌ها سبزیجات تازه، ماهی‌های چرب، تخم مرغ، مغز‌ها و دانه‌ها باشد، این مواد غذایی سرشار از ویتامین های مانند A، ویتامین C، ویتامین E، لوتئین، زاگزانتین و…. هستند که همگی برای سلامت چشم ضروری است). معاینه منظم چشم توسط چشم پزشک ( اگه کودک شکایتی از بینایی ندارد هم سالی یک بار به پزشک مراجعه کنید، زیرا که گاهی مشکلات بینایی در مرحله اولیه علائمی ندارند و فقط با معاینه دقیق تشخیص داده میشود؛ تشخیص زود هنگام تنبلی چشم، آستیگماتیسم یا لوچی میتواند از بروز مشکلات جدی‌تر در آینده جلوگیری کند.

این مطلب را هم بخوانید: علت التهاب چشم کودکان

چه زمانی باید به چشم پزشک مراجعه کرد؟

گاهی بیماری چشم علائمی ندارد و باید با مراجعه دوره ای به چشم پزشک از بروز پیشرفت احتمالی این بیماری ها جلوگیری کرد.

معاینه دوره ای و پیشگیرانه: در شش ماهگی، اولین معاینه کودک انجام شود برای بررسی ساختار چشم، واکنش به نور، و تطابق چشم با دیگران. در ۳ تا ۴ سالگی، معاینه کامل بینایی برای تشخیص زودهنگام مشکلاتی مانند تنبلی چشم یا انحراف چشم. قبل از ورود به مدرسه، برای بررسی دقیق توانایی دید دور یا نزدیک. سالی یک بار در دوران مدرسه، معاینه منظم برای پیگیری تغیرات احتمالی بینایی و تشخیص زودهنگام مشکلات پیش رونده مانند نزدیک‌بینی

وجود علائم هشدار دهنده در کودک: شکایت از تاری دید یا دیدن دو تصویر

نزدیک کردن بیش‌از حد وسایل به چشم همکار مطالعه یا تماشای تلویزیون

مالیدن مکرر چشم ها بدون دلیل مشخص

انحراف یا لرزش غیرعادی چشم

حساسیت زیاد به نور

کج کردن سر با چرخاندن صورت برای تمرکز بهتر

سابقه خانوادگی: اگر در خانواده پدر یا مادر یا هردو مشکلاتی مانند تنبلی چشم، نزدیک‌بینی شدید، آستیگماتیسم، گلوکوم(آب سیاه)، یا بیماری های ارثی چشمی وجود دارد، باید کودک را به طور مکرر به پزشک مراجعه کرد، زیرا برخی بیماری های بینایی ارثی هستند و احتمال بروز در کودک وجود دارد

بیماری‌های زمینه‌ای خاص: کودکانی که بیماری‌هایی مانند دیابت، اختلالات عصبی، مشکلات سیستم ایمنی دارند، احتمال بروز بیماری های چشمی بیشتری دارند و باید تحت نظر منظم چشم پزشک باشند

آسیب با ضربه به چشم: در صورت ضربه خوردن با چشم یا سر به طور فوری باید به پزشک مراجعه کرد، هرچند به ظاهر مشکلی نداشته باشد، زیرا گاهی ممکن است این آسیب های به‌ظاهر غیر جدی، دچار مشکلات جدی مانند آسیب به قرنیه، عدسی یا شبکیه شوند