آشنایی با بیماری گلوکوم
یکی از بیماریهای شایعی که برای چشم مخصوصاً در میانسالان رخ میدهد، بیماری گلوکوم است. این بیماری روی عصب بینایی تأثیر گذاشته و دید فرد را مختل میکند. با تشخیص به موقع و درمان میتوان آن را کنترل کرد. جهت کسب طلاعات بیشتر درباره این بیماری و آشنایی با روشهای پیشگیری و … تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
گلوکوم چیست؟
گلوکوم یا آب سیاه به عصب بینایی چشم آسیبزده و فشار داخل چشمی بالا میرود. در صورتی که بتوان زود آن را تشخیص داد، میتوان مانع پیشرفت آن شد. این بیماری علامت خاصی نداشته و به مرور باعث کاهش دید فرد میشود. پس از چند سال فرد بینایی خود را به طور کامل از دست میدهد. فشار داخل چشم بین تولید و زهکشی مایع روشن داخل چشم تعادل ایجاد میکند.
ممکن است به علل مختلف تغییراتی در فشار چشم ایجاد شود که اهمیت زیادی دارد. از علائم این بیماری میتوان به درد شدید چشم، حالت تهوع، استفراغ، قرمزی چشم، اختلالات دید، تاری دید ناگهانی و دیدن حلقههای رنگی در اطراف چراغها اشاره کرد.
انواع گلوکوم
گلوکوم به ۵ دسته اصلی تقسیم میشود که به شرح زیر هستند:
آب سیاه زاویه باز: علامت آن از دست دادن تدریجی بینایی است. گاهی از دست دادن بینایی بسیار کند است و قبل از بروز علائم آسیب جدی به بینایی وارد میکند. از نوع شایع گلوکوم محسوب میشود.
آب سیاه زاویه بسته: در این نوع مایع زلالیه ناگهان مسدود شده و ساخت سریع مایع فشار چشم را به شدت بالا میبرد. در این نوع فرد درد زیادی را متحمل میشود.
گلوکوم مادرزادی: کودکانی که به این بیماری مبتلا هستند، در زاویه چشم خود نقص دارند. در این صورت مایعات نمیتوانند به صورت نرمال تخلیه شوند. در این نوع آب سیاه علائمی چون آبریزش زیاد چشم، حساسیت به نور و کدورت سفیدی چشم وجود دارد.
گلوکوم ثانویه: معمولاً به دلیل تومورهای چشمی و یا آب مروارید رخ میدهد. از طرفی داروهایی چون کورتیکواستروئیدها نیز باعث بروز این بیماری میشوند.
پیشنهاد می کنیم به مطالعه مقاله تفاوت اب سیاه و اب مروارید بپردازید.
درمان گلوکوم
پزشکان برای درمان بیماری گلوکوم از روشهای زیر استفاده میکنند.
· درمان دارویی
در صورتی که گلوکوم زود تشخیص داده شود، معمولاً از درمان دارویی استفاده میشود. این داروها به دو صورت قرص و قطرههای چشمی هستند که فشار داخل چشم را کم میکنند. برخی داروها تولید مایع در چشم را کم کرده و برخی کمک میکنند تا مایع بیشتری از چشم تخلیه شود. این داروها معمولاً تا چند نوبت تجویز شده و برای برخی افراد عوارضی دارد. تا زمانی که فشار داخل چشم کنترل شود، باید این داروها مصرف شوند.
· جراحی با لیزر
با این روش میتوان مایع داخل چشم را تخلیه کرد. معمولاً پس از درمان دارویی از این روش استفاده میشود. در بسیاری از بیمارها بعد از انجام جراحی نیز فرد باید دارو مصرف کند.
· جراحی
وقتی دارو درمانی و لیزر جواب ندهد، پزشک روش جراحی برای درمان را انتخاب میکند. حدوداً ۸۰ الی ۹۰ درصد موفقیتآمیز است و باعث حفظ دید باقیمانده میشود. در این روش با استفاده از داروهای بیحسی محل مورد نظر بیحس میگردد. سپس یک قسمت کوچک از بافت سفید چشم برداشته شده تا کانال کوچی برای عبور مایع داخل چشم ایجاد شود. با لایه نازک و شفافی از ملتحمه قسمت برداشته شده پوشانده میشود.
دکتر عبدالحسین غفوریان فوق تخصص انواع جراحی های چشم
عوامل خطر ابتلا به گلوکوم
افراد مختلفی ممکن است دچار آب سیاه شوند. اما در این میان برخی افراد بیشتر در معرض آن قرار دارند. عوامل خطر گلوکوم عبارتند از:
- افراد با سن بالای ۶۰ سال
- سابقه گلوگوم در خانواده
- سابقه ضربه شدید به چشم
- مصرف طولانی قطرههایی چون هیدروکورتیزون، دگزامتازون، بتامتازون و پردنیزولون
- شماره بالای عینک( دوربینی و نزدیک بینی )
- ابتلا به فشارخون و دیابت
پیشگیری از گلوکوم
به طور کلی نمیتوان از بروز گلوکوم پیشگیری کرد. اما با انجام معاینات چشمی سالانه و تشخیص زود هنگام میتوان از عوارض آن پیشگیری نمود. با انجام معاینات ساده پزشک این بیماری را تشخیص داده و قبل از آنکه بینایی از بین رود، مانع پیشرفت آن میشود. ورزش معتدل و منظم فشار چشم را کم کرده و تا حدودی از بروز آب سیاه جلوگیری میکند. البته در هنگام انجام ورزشهای سنگین باید مراقب ضربه نخوردن چشم باشید.
تشخیص گلوکوم
چشم پزشک برای تشخیص گلوگوم از روشهای زیر استفاده میکند.
حدت بینایی: این تست با استفاده از چارتهای بینایی انجام میشود. در فواصل مختلف بینایی فرد اندازهگیری خواهد شد.
تونومتری: در این روش فشار مایع داخل چشم اندازه گرفته میشود. اگر فشار بالا باشد، پزشک این بیماری را تشخیص میدهد.
اتساع مردمک: در این تست مردمک چشم فرد را با استفاده از قطره از حالت عادی بازتر میکنند. چشم پزشک عصب بینایی را معاینه کرده و در صورت بروز بیماری آن را تشخیص میدهد.
میدان بینایی: در این تست دید محیطی یا کناری فرد اندازه گرفته میشود. در بیماری گلوکوم فرد دید کناری را از دست داده و این تشخیص بسیار کمککننده است.